غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

236

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

طهماسب حاكم آنجا شد « 1 » و به مدت نه سال در آنجا حكومت راند . « 2 » القاص ميرزا در سال 953 ه . ق احتمالا با تحريك عثمانىها عليه برادرش شاه‌طهماسب دست به شورش زد و سكه و خطبه به نام خود نمود . علت واقعى شورش او دانسته نيست اما مىتوان گفت جاه‌طلبى او براى رسيدن به حكومت و قدرت فراوانى كه در شروان به دست آورده بود و فرصت طلبى عثمانىها در شورش او مؤثر بوده است . « 3 » شاه‌طهماسب از رى عليه او لشكر كشيد و به تبريز رفت و عده‌اى را مأمور آوردن او كرد . القاص‌ميرزا هراسان شد و مادر و فرزند خود را به شفاعت فرستاد . « 4 » شاه عذر او را پذيرفت و همراه مادرش هيئتى را به شروان روانه كرد . القاص ميرزا متعهد شد كه ديگر عليه برادر قيام نكند و سالانه هزار تومان تبريزى به‌عنوان خراج شروان به حكومت بپردازد . « 5 » اما در همان سال دوباره عليه برادر دست به شورش زد . هنگامى كه شاه‌طهماسب به گرجستان لشكر كشيده بود او نيز به‌عنوان رقيب شاه به آنجا لشكر كشيد اما از والى آنجا به سختى شكست خورد . چون از شاه‌طهماسب هم شكست خورد ناچار نزد سلطان عثمانى گريخت و براى دستيابى به حكومت شروان و ايران سلطان عثمانى را به لشكركشى به ايران واداشت . اين لشكركشى سومين لشكركشى بزرگ سلطان عثمانى عليه ايران بود . القاص ميرزا به سلطان عثمانى گفته بود كه با رسيدن او به ايران قيامى عمومى در طرفدارى از او بر پا مىشود و او مىتواند طهماسب را سرنگون كند . اما لشكركشى سلطان عثمانى با لشكر بزرگى كه از آناتولى ، سوريه ، مصر ، قرامان و ديار ربيعه فراهم

--> ( 1 ) - همان / 278 ، 280 ، 295 ( 2 ) - اسكندر بيگ منشى : پيشين 1 / 131 - 132 ( 3 ) - همان 5 / 114 - 115 ( 4 ) - قاضى احمد قمى : پيشين 1 / 315 ؛ عبدى بيگ شيرازى : پيشين / 95 ( 5 ) - قاضى احمد قمى : پيشين 1 / 316